Uluslararası Hukukçular Birliği olarak, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından İran’a karşı başlatılan ve giderek genişleyerek bölgesel sınırları aşma riski taşıyan savaşın, küresel barış, güvenlik ve istikrarı ciddi biçimde tehdit etmesinden derin kaygı duymaktayız.
Ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in İran’ın dini ve siyasi liderlerini hedef alarak öldürmesinin uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu vurgulamaktayız. Bunun yanı sıra, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri’nin İran’da rejimi değiştirmeye yönelik olarak ülkenin iç işlerine müdahale etmesi ve halkı ayaklanmaya teşvik etmeye yönelik girişimleri de uluslararası hukukun ihlali niteliğindedir.
Bu iki devletin sergilediği söz konusu eylemler, uluslararası kamu düzenini zedelemekte; bölgesel ve küresel barış ile istikrara yönelik, hukuki, siyasi ve ekonomik olarak ciddi ve süreklilik arz eden tehditler oluşturmaktadır. Bu tür eylemleri kınıyoruz.
Mevcut savaş, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail tarafından uluslararası hukuka rağmen başlatılmıştır. Nitekim çeşitli kaynaklar, 28 Şubat 2026 tarihinde başlatılan hava operasyonlarının bu sürecin fitilini ateşlediğini ortaya koymaktadır.
Özellikle İsrail’in, Gazze’de yaptığı gibi İran topraklarında da gerçekleştirdiği saldırılarda sivillerin ve çocukların hedef alınması, uluslararası insancıl hukukun ağır ihlali niteliğindedir. Okullar, hastaneler ve sivil yerleşimlerin hedef alınmasının hukuka aykırı olduğu uluslararası hukuk uzmanları tarafından da açıkça ifade edilmektedir.
Bu savaş sınırlı etkileri olan bir askeri gerilim olmayıp; bölgesel ve küresel ölçekte ciddi siyasi, hukuki ve insani sonuçlar doğuran kapsamlı bir savaş haline dönüşme riskini barındırmaktadır. Bölgesel istikrarı zedeleyen bu gelişmeler, uluslararası hukuk düzeni ve bölgesel barış açısından kabul edilemez bir tablo ortaya koymaktadır.
Bununla birlikte, İran dahil olmak üzere çatışmanın tüm taraflarının, karşılık verme süreçlerinde uluslararası insancıl hukuk kurallarına eksiksiz riayet etmesi zorunludur. Sivillerin ve sivil altyapının korunması, ayrım gözetme, orantılılık ve askeri gereklilik ilkeleri çerçevesinde mutlak bir yükümlülüktür.
Uluslararası Hukukçular Birliği olarak:
– Uluslararası hukuku ihlal ederek savaşı başlatan Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’i kınıyoruz.
– Sivillere, özellikle çocuklara yönelik saldırıları en güçlü şekilde kınıyoruz.
– İran’ın sivillere ve dost ülkelere zarar vermeme yönünde hassasiyet göstermeye davet ediyoruz.
– Tüm tarafları ayrım gözetme, orantılılık ve gereklilik ilkelerine uygun davranmaya çağırıyoruz.
– Çatışmaların derhal durdurularak diplomasi ve müzakere yollarına geri dönülmesini güçlü şekilde teşvik ediyoruz.
– Uluslararası toplumun, hukukun üstünlüğünü sağlamak ve kalıcı barışı tesis etmek adına daha etkin sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguluyoruz.
-İsrail’in Gazze’den bu yana gerçekleştirdiği uluslararası hukuk ihlalleri nedeniyle uluslararası yargı mercileri önünde hesap vermesini talep ediyoruz.
Kalıcı barışın ve adaletin tesisi, ancak uluslararası hukuka bağlılık, hesap verebilirlik ve diyalog yoluyla mümkün olacaktır.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Avukat Necati Ceylan
Uluslararası Hukukçular Birliği Genel Sekreteri